Nevşehir’ e 30 km. Ürgüp’e 22 km. denizden yüksekliği 1100 metre civarında olan köyümüzün nufusu yaklaşık 2500 kişidir. Çevreye göre yüksek fakat derin bir vadi içinde kurulu etrafı kayalıklarla çevrili olan köyde yaklaşık 600 hane mevcuttur. Nüfusu Yaklaşık 1850 Kişi civarındadır.Kuruluşu hakkında tam bir bilgi bulunmamakla birlikte çevre bölgelerden göç yoluyla gelen insanların oluşturduğu söyleniyor , Tarihi yer altı şehri Kaya mezarlıkları seramik fırın ve ayrıca Helenistik Dönemine ait kayanın içerisine oyma kiliseler Mezarlar dan anlaşılacağı üzere çok eskilere dayanmaktadır. Yer altı şehri Kapadokya’daki bulunan en eski şehirlerinin hiçbirisine benzememektedir. Kapadokya’daki yer altı şehirlerini aşağı inerken Mazı Köyündeki yer altı şehirleri tam tersi 8 kat yukarı çıkmakta, ayrıca kat katda aşağı inileceği söylenilmektedir.
Köyün etrafında kayalıkların üzerinde kayaya açılmış mezarlar bulunmaktadır. Helenistik dönemine ait olan kayaya oyma Kilise (Mezarlar) ise 2000 yıldan daha eski olduğu söylenmektedir.. Frigyalılar , Lidyalılar, Bizans ve son dönem olarak Romalıların kalıntılarına rastlanmaktadır. Mazi ismi iki isimden aldığı söylenir birincisi Köyde çok eskiden yetişen Mazı ağacından öyle bir ağaç ki çok sağlam olduğu söylenir ve eski Kağnı Dingilleri bu ağaçtan yapılırmış. Köyde şuanda mazı ağaçı iki tane kalmış durumdadır.Mazı köyü ismini aldığı ikici isim ise Mataza ‘dır Kelime ve Sözcük manası olarak Antik kent demektir. Köyün farklılık gösteren yer altı şehri Kaya mezarları Seramik fırınları ve yerleşim yerini Çağrıştırdığı için Mataza ismi ilede eskiden ismi anılmakta imiş.
Köyün gelir geçim kaynağı patates üreticiliği ile birlikte hayvancılıktır. Köyde yetiştirilen patates yurdumuzun bir çok bölgesine gönderilmekte aynı zamanda ihraç edilerek ülke ekonomimize katkıda bulunmaktadır.
Modern tarım araçları ile yapılan tarım, topraklarında verimli olması aynı zamanda bol miktarda su bulunması sebebiyle üretimin kalitesini arttırmaktadır. Patates üretimi yanında kabak çekirdeği, nohut , fasulye , buğday , arpa gibi tarım ürünleri de yetiştirilmektedir.
Asker uğurlama , düğün eğlenceleri , düğün yemekleri , eşya görme , başsağlığı ziyaretleri , cenaze yemeği gibi adetlerimiz hala canlı tutulmaktadır.
mrb lar site yönetimi ve mazılı olan arkadasşalrım bende bir mazılı olarak fotoğrafların coğalması için site yönetiçisi soyluyon fotolar coğaltabilirmisiz iyi gunler esnliklerle kalın mazılılılar
kusura bakmayın bazı kelimelerı yanlış yazdım çok canım sıkıldı afedın lutfen mazataya çok içerlendim benım butun vatandaşlarımdan çok ozur dilerım bazı yazılarım yanliş oldu
sealm bu sıteyı okuyan arkadaslarım ben bır mazılı olarak bu sıtekı kım hazırlamış anlamadım bu bızım koyu hazırlayan bır ermenı hazırlamış nıye dersenız ben koyumuzun eskı adamlarıyla çok konuştum hız bır zaman bızım koyun adını bır farklı ad duymadım hep mazı ama bırılerı sankı bu koy ermenı koy gıbı mazata olarak tanımlamış yazıklar olsun hiç bır arşivdede mazata hıye yazmaz mazının adını varısa kanıtlasın ellerınden operım iç anadolunun en yuksek bır koyudur mazı 10 ayın bırınde zelderı ye koyumuzde koyumuz bir butundur olsekte bır kalsakta bır çunku mazılıyız hep boyle kalcak pardon ne olur su mazata kelımesının anlamınıd ayazsın bu ermenı vatandaş
mrb
bende mazılıyım ama bu yazıyı kimin yazdıgını merak ettim size iletilince email ile kim oldugunuzu gönderirseniz sevinrim ve iki agaç oldugu söylenmiş benim bildigim sadece bir agaç var ikincisi hangisi aceba?
köy fırınını ve en tepedeki evi görmek isterim.anneannem o evde yaşamıştı.daha fazla foğtoğraf ekleyebilir misiniz.